Warunki i pętle

• Instrukcje warunkowe
• Pętle for
• Pętla while
• Pętla do…while
• Składnia switch

Instrukcje warunkowe

Instrukcje warunkowe są podstawą każdego języka programowania. Używa się ich do wykonania pewnej instrukcji (lub bloku instrukcji), ale tylko w pewnych okolicznościach – jeśli zostanie spełniony określony warunek (lub cały zestaw warunków). Składnia instrukcji warunkowej jest następująca:

<?
 
  if (wyrażenie_warunkowe)
  instrukcja wykonywana jeśli spełniony zostanie warunek

  else if (inne_wyrażenie_warunkowe)
  instrukcja wykonywana jeśli spełniony jest drugi warunek, a pierwszy nie

  else
  instrukcja wykonywana jeśli nie zostanie spełniony żaden z warunków

?>

<?
 
    $a = 2;
    $b = 5;
    $c = 1;
   
    if ($a > $b)
        echo "$a jest większe od $b";
    else if ($b > $c)
        echo "$b jest większe od $c";
    else
        echo "$c jest większe od $a i $b";

    if ($a)
        echo "Zmienna $a ma wartość większą od zera";

?>

Instrukcje mogą być zagnieżdżanie wewnątrz siebie:

<?
 
    $a = 6;
    $b = 5;
    $c = 1;

    if ($a > $b){

        echo "$a jest większe od $b";   

        if ($a > $c)
            echo " i od $c";

    }

    // Powinien zostać wyświetlony napis "6 jest większe od 5 i od 1"

?>

<?
 
    $a = 6;
    $b = 5;
    $c = 7;
    $d = 6;
    $e = 6;

    if ( ($a > $b || $a > $c) && // Nawiasy klamrowe nie są potrzebne 
            $d == $e )           // to 2 linie ale jedna instrukcja
       
    echo 'Zmienna $a jest większa od $b a zmienna $d jest równa $e, '. 
    'więc ten tekst pokaże się.';    // Taka konstrukcja jest dozwolona

?>

Pętla for

Czasem zachodzi potrzeba wykonania danej czynności określoną ilość razy. Z pomocą przychodzi jedna z najczęściej używanych składni w większości języków programowania – pętla for. Ogólny zapis wygląda tak:

<?
 
for (inicjalizacja zmiennych ; sprawdzenie warunku ; modyfikacja zmiennych) 
{
    blok wyrażeń
}

?>

• inicjalizację zmiennych, czyli ustawienie początkowych wartości dla zmiennych kontrolujących pętlę,
• sprawdzenie warunku, czyli wyrażenie logiczne kontrolujące pętlę – pętla będzie wykonywana dopóki ten warunek jest prawdziwy,
• modyfikację zmiennych kontrolujących pętlę – bez tego pętla będzie wykonywała się w nieskończoność (oczywiście wartość tych zmiennych można modyfikować wewnątrz pętli, ale jest to niezalecane).

Przykład najprostszej pętli, która wypisze liczby od 1 do 10:

<?
 
    for ($x = 1; $x <= 10; $x++)
        echo $x.'
';

?>

Pętla while

Innym rodzajem pętli jest pętla while. Wykorzystuje się ją w sytuacjach, kiedy niezbędne jest wykonywanie danej operacji dopóki nie zostanie spełniony warunek. Pętla while ma następującą składnię:

<?
 
    while (warunek) {
        ...
        instrukcje
        ...
    }

?>

Przykładowo można za pomocą tej pętli zapisać odpowiednik pętli for z poprzedniego przykładu:

<?

    $x=1;

    while ($x <= 10) {
        echo $x.'
';
        $x++;
    }

?>

Pętla do…while

Odmianą pętli while jest pętla do…while. Od zwykłej pętli while różni się tym, że polecenia w niej zawarte będą wykonane przynajmniej raz – w przypadku pętli while tak być nie musi, to znaczy jeśli za pierwszym razem warunek nie zostanie spełniony, to polecenia z pętli nigdy nie zostaną wykonane.

W przypadku do…while zostaną one wykonane przynajmniej pierwszy raz. Składnia:

<?
 
     do {
        ...
        instrukcje
        ...
    } while (warunek);

?>

Przerywanie wykonań pętli

Czasem zachodzi potrzeba przerwania danej iteracji (powtórzenia) pętli i przejścia do następnej. Z pomocą przychodzi wtedy instrukcja continue. Wystarczy wstawić ją w odpowiednie miejsce wewnątrz pętli. Przykład:

<?
 
     for ($x = 1; $x <= 100; $x++) {
   
        if ($x % 2 != 0)
            continue;

        echo $x.' ';
    }

?>

Po uruchomieniu powyższego przykładu powinieneś zobaczyć liczby parzyste od 1 do 100. Oczywiście można to zapisać prościej:

<?
 
     for ($x = 1; $x <= 100; $x++) {

        if ($x%2==0)
            echo $x.' ';

    }

?>

Istnieje także instrukcja, która powoduje całkowite wyjście z pętli – nie tylko z bieżącej iteracji. Ta instrukcja to break.

<?
 
    $tablica = array('a', 'b', 'c', 'd', 'e', 'f');
    $x = 0;

    while (true) {

        if ($tablica[$x] == 'd')
            break;

        $x++;

    }

?>

Dla potrzeb przykładu wprowadziliśmy najprostszą tablicę. Więcej informacji o tablicach znajdziesz pod tym adresem.

Składnia switch

switch jest instrukcją warunkową, w której jedną zmienną można porównać nie z jedną wartością, ale z kilkoma. Niestety, nie można konstruować złożonych warunków – możliwe jest tylko proste porównywanie, równoważne instrukcji if($zmienna==”wartość”). Składnia:

<?
 
     switch ($zmienna) {
        case 'wartość1':
            ...
            instrukcje
            ...
            break;
        case 'wartość2':
            ...
            instrukcje
            ...
            break;
        default:
            ...
            instrukcje
            ...
    }

?>

<?
 
     $i = 3;

    switch($i){
        case 0:
        case 1:
        case 2:
        case 3:
            echo "Zmienna $i jest mniejsza bądź równa trzy\n";
            break;
        case 4:
            echo "Zmienna $i jest równa cztery\n";
            break;
        default:
            echo "Zmienna $i jest większa od czterech\n";
    }

?>